Trang chủ     Đăng ký nhận tin    Ý kiến bạn đọc   Liên kết website English 
Chủ nhật, ngày 20 tháng 04 năm 2014 Tìm kiếm
 Tìm kiếm nâng cao

Tài liệu cơ bản về Cộng hòa Ả-rập Xi-ri và quan hệ với Việt Nam


1. Khái quát:

  - Tên nước  : Cộng hoà Arập Xi-ri
  -  Vị trí  : ở Trung Cận Đông (có chung biên giới với Thổ Nhĩ Kỳ,  Irắc, Jordanie, Israel,      Liban và phía Tây giáp Địa Trung Hải)
  - Khí hậu : Mùa hè nóng nực, nhiệt độ 380 C, có khi lên tới 430 C. Mùa đông lạnh và khô (từ tháng 12 đến tháng 4), ở các vùng cao có tuyết.
  - Diện tích : 185.180 km2
  - Dân số : 20,170 triệu người (dự kiến đến 7/2009)
  - Thủ đô : Damascus
  - Ngôn ngữ : Tiếng Arập
  - Tôn giáo : Đạo Hồi chiếm 90%, Thiên chúa giáo 10%
  - Tổng thống : Bashar Al-Assad (từ 7/7/2000)
  - Thủ tướng : Muhammad Naji Al-Utri (10/9/2003)
  - Ngoại trưởng : Walid Mualem (12/2/2006)
  - Ngày độc lập : 17/4/1946
  - Đơn vị tiền tệ : Bảng Xi-ri. 1 USD = 46,5 bảng (2008)
2. Lịch sử:

  Xi-ri cổ đại là cái nôi của nền văn minh Lưỡng Hà và còn được gọi là đất nước Al-Sham (vùng Xi-ri, Li-ban, Pa-le-xtin ngày nay). Khoảng 3000 năm trước Công nguyên, Xi-ri là nơi trú ngụ của những dòng người Semite nhập cư. Tiếp đó, người Ai-cập, Assyrian, Hittite, Batư và Hy lạp cũng đã đến đây sinh sống.
   Thế kỷ thứ ba sau Công nguyên, Xi-ri bị Đế chế Byzantine đô hộ và đến thế kỷ thứ 7 người Hồi giáo mới du nhập vào đây. Thế kỷ thứ 10, Byzantine chinh phục lại Bắc Xi-ri ; phần còn lại rơi vào tay Triều đại Fatimid của Ai-cập.
   Từ thế kỷ 16 đến đầu thế kỷ 20, Xi-ri bị đế quốc Ottoman đô hộ.
   Trong chiến tranh thế giới thứ nhất, Xi-ri bị quân đồng minh chiếm đóng. Tháng 3/1920 những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Xi-ri đã lập ra Vương quốc Đại Xi-ri (bao gồm Xi-ri, Li-ban và Pa-le-xtin), nhưng tháng 4/1920 Hội nghị San Remo đã trao quyền uỷ trị Xi-ri cho Pháp.
   Trước phong trào đấu tranh của những người dân tộc chủ nghĩa Xi-ri, tháng 9/1936 Pháp phải ký Hiệp ước "Franco - Syrian Treaty" công nhận về nguyên tắc nền độc lập của Xi-ri. Nhưng mãi đến 17/4/1946, sau khi Anh vào giải giáp vũ khí của quân Pháp và rút khỏi nước này, nền độc lập của Xi-ri mới thực sự được trọn vẹn.
  Tuy giành được độc lập, nhưng Xi-ri đã phải trải qua 1 thời kỳ dài không ổn định: tháng 5/1958 Xi-ri hợp nhất với Ai-cập thành Cộng hoà Arập thống nhất (UAR) nhưng đến tháng 9/1961 lại tách ra ; và trong suốt 21 năm (từ 1949 đến 1970) ở Xi-ri đã liên tục xảy ra đảo chính và có tới 11 nguyên thủ quốc gia kế tiếp nhau nắm quyền.
  Sau cuộc đảo chính lật đổ chính quyền của Tổng thống Atassi (11/1970), trung tướng Hafez Al-Assad đã được bầu làm Tổng thống Xi-ri (tháng 2/71) và từ đó tới nay tình hình Xi-ri mới tương đối ổn định.
  Ngày 10/6/2000 Tổng thống Hafez Al-Assad từ trần. Để đưa con trai là Bashar Al-Assad (bác sĩ nhãn khoa) lên kế nhiệm cha, Quốc hội Xi-ri đã họp phiên khẩn, sửa đổi hiến pháp, hạ tuổi tối thiểu của Tổng thống từ 40 xuống 34. Ông Bashar Alasad chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống ngày 17/7/2000.
3. Kinh tế:

   Trước đây Xi-ri là nước nông nghiệp, 70% dân số làm nghề nông. Sau khi Tổng thống Hafez Al-Assad lên cầm quyền, Xi-ri đã chú trọng phát triển công nghiệp, làm cho nền kinh tế Xi-ri thay đổi căn bản. GDP năm 2008 tăng 4,8%, đạt 44,49 tỉ USD. Trong tổng sản phẩm quốc dân của Xi-ri năm 2008, công nghiệp chiếm 27,9%, nông nghiệp 22,5% và dịch vụ 49,6%.  Bình quân thu nhập đầu người: 2.200 USD/ năm (2008).
   Về nông nghiệp : Xi-ri phát triển ngành trồng lúa mì, bông, hoa quả, ô liu và chăn nuôi. Sản lượng lúa mì hiện nay khoảng 1-2 triệu tấn/năm, bông 40 vạn tấn/năm. Hệ thống thuỷ lợi của Xi-ri khá phát triển và có đập lớn nhất là đập Eurphrate.
   Về công nghiệp : Xi-ri phát triển nhanh các ngành công nghiệp khai thác dầu lửa, phốt phát, chế tạo máy và tiếp tục duy trì ngành dệt. Dầu lửa Xi-ri có trữ lượng 2,5 tỷ thùng, sản lượng năm 2008 đạt 381.000 thùng/ngày và 6,5 tỷ  m2 ga. Sản lượng phốt phát trung bình 1,2 triệu tấn/năm.
   Các mặt hàng xuất khẩu chính của Xi-ri là dầu lửa, sản phẩm hoá dầu, rau quả, bông, sản phẩm dệt, gia súc và lúa mì . Hàng nhập chủ yếu của Xi-ri là thiết bị máy móc, phương tiện vận tải, hoá chất, sắt thép, gỗ, giấy, nhựa, thực phẩm.
   Các đối tác thương mại chính: Thổ Nhĩ Kỳ, A-rập Xê-út, I-rắc, Li-băng, Ukraine, Đức, I-ta-lia, Hàn Quốc.
           Nợ nước ngoài 6,72 tỉ USD (2008).
           Thất nghiệp 9% (2008)
            Lạm phát 14,9% (2008)
4. Chính trị:

   Sau khi được bầu làm Tổng thống và Tổng Bí thư đảng Xã hội Phục hưng Arập Baath (đảng này lên nắm quyền ở Xi-ri từ 3/1963), năm 1973 Tổng thống Hafez Al-Assad đã cho thông qua Hiến pháp mới : Tổng tống được bầu theo phổ thông đầu phiếu (nhiệm kỳ 7 năm) và có quyền chỉ định Phó Tổng thống, Thủ tướng. Trước những biến động của tình hình thế giới, từ 1992, Xi-ri đã tiến hành cải cách chính trị một cách thận trọng, thả tù chính trị, kể cả những người thuộc  nhóm "Anh em Hồi giáo" và cho phép cộng đồng Do thái ở Xi-ri được ra nước ngoài, cải tổ nội các, cho phép Thủ lĩnh một số lực lượng đối lập sống lưu vong ở nước ngoài được trở lại Xi-ri . Sau khi kế nhiệm cha lên làm Tổng thống năm 2000, ông Bashar Asad  tiếp tục thực hiện đường lối của cố Tổng thống Hafez Al Asad  và hiện Xi-ri là một trong số ít nước A-rập, Đảng cộng sản được hoạt động công khai và tham gia chính phủ.

 5. Quan hệ với Việt Nam:

  Ta lập quan hệ ngoại giao với Xi-ri ngày 21/7/1966. Trước đây, ta có Sứ quán thường trú ở Đa-mát (1968 - 1990). Hiện nay Đại sứ ta ở Ai-cập kiêm nhiệm Xi-ri ; Đại sứ Xi-ri ở Trung quốc kiêm nhiệm Việt Nam.
  Xi-ri tích cực ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta, giúp ta 3 triệu US $ thuốc men, vải vóc và đài thọ kinh phí cho Sứ quán Cộng hoà Miền Nam Việt Nam tại Đa-mát (25.000 USD/năm) cho đến khi ta chủ động đề nghị bạn cắt sau khi thống nhất đất nước năm 1976.
  Hai bên đã trao đổi nhiều đoàn chính trị, chuyên môn ở nhiều cấp khác nhau, đặc biệt là các đoàn Đảng (ta có quan hệ với Đảng Baath Xiri từ năm 1978).
  Xi-ri tích cực hợp tác với ta trên các diễn đàn quốc tế và có thái độ đúng đắn đối với các vấn đề của ta và Đông Dương ở khu vực Đông Nam á.  Năm 1990, do khó khăn về tài chính, ta đóng cửa Đại sứ quán nhưng vẫn cử  Đại sứ kiêm nhiệm tại Xi-ri .          
  Hai bên đã ký : Hiệp định thương mại và nghị định thư trao đổi hàng, Hiệp định hợp tác kinh tế, văn hóa và KHKT, Nghị định thư về thương mại, chương trình hợp tác giáo dục 1995-1996, Bản ghi nhớ tham vấn chính trị giữa hai Bộ Ngoại giao (2008).
  Đoàn ta thăm  Xi-ri : Chủ tịch nước Lê Đức Anh (5/1995), Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh (5/1994).
  Đoàn bạn thăm Việt Nam : Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Xi-ri A-mét Fa-rúc A-mút thăm ta  (4/2007)


                                                                                Hà Nội, tháng 4/2009

 

 

 
Quay lại Đầu trang In trang Gửi mail

Các tin liên quan:

Bản quyền của Vụ Thông Tin Báo Chí - Bộ Ngoại Giao
© Copyright by Press and Information Department - Vietnam Ministry of Foreign Affairs
Email: Banbientap@mofa.gov.vn 
Hiển thị tốt nhất với Internet Explorer. Best viewed with Internet Explorer